Freud, Totem ve Tabu’da sosyal içgüdünün olumsuzlanması ve Darwin’in teorilerine karşı üstü kapalı yaptığı eleştirileri temel alarak öne sürdüğü kalabalık, lider olma ve ilkel göçebe yaşam ile ilgili teziyle ilgili düşünceleri arasında bir bağlantı, bir formulasyonu kurar. İlkel model, ilkel göçebe yaşam her grupta görülebilen bir şeydir. Oğullarının babalarını öldürmekle ilgili suçluluk hissi ve kıskançlık ile düşmanlık gibi bastırılmış duygular grubun sosyal duygularında yaşamaya devam eder. Başka bir şekilde ifade edersek, her yapay grup, ilkel göçebe yaşamın karakteristiklerine karşı bir gerileme açığa çıkarır: bireyselliğin boyun eğmesi, duygusallığın hükmü, eleştirmeden verilen görevleri yerine getirme, duygu ve düşünceleri tek bir yön doğrultusuna yöneltme. Böylece Freud’un yapay grup yapıların açığa çıkmak üzere gömülü oldukları sözü daha açık hale gelmektedir: yapay bir grupta “ilkel, göçebe hayat” yine görülebilir. İlk önce, bağımsız olan ve istekleri onay gerektirmeyen bir baba ve oğullar vardır. Bu ‘baba’ figürü insanoğlunun çok erken tarihlerinde de bulunan, Nietzsche’nin ancak gelecekte beklediği biridir. 

İlkel baba-Übermensch- “hükmedici bir doğaya” sahiptir ve “bütün yönleriyle narsisistiktir.” Bu ilkel baba çok az bir şekilde cinsellik düşkünü olarak diğer insanlara bağlı olan bir egoya sahiptir. Bu tür babalar oğullarını cinselliği reddetmeye ve sonuç olarak başkalarıyla duygusal bağlantılar kuramamaya zorlar. Bu yapıyı Kilise ve ordu arasındaki gibi yapay gruplar üzerinde de görmek mümkündür. Buna ek olarak Freud, ilkel baba – oğul ilişkisinin hipnoz sırasında da görülebildiğini ifade eder: hipnozu gerçekleştiren kişi, aynı ilkel babanın oğullarının ego idealine hükmettiği gibi, baba kavramının yerine geçer.

Yazar: Herman Westerink
Çevirmen: Özge Mete
KaynakA Dark Trace: Sigmund Freud on The Sense of Guilt, s. 185

Yazar:

Libido Dergisi, psikanaliz, felsefe ve insan bilimleri alanlarında makale, deneme ve çevirileri içeren iki aylık bir psikanaliz dergisidir. Genel okur-yazar kitlede psikanaliz kuramlarına duyulan ilgilinin artması, psikanalizin yaygınlaşmasını amaçlamaktayız. Psikanaliz kuramlarına duyulan ilginin gelişmesi amacıyla farklı psikanaliz akımları hakkında en tutarlı akımları ve bilgileri okuyucu ile buluşturarak dergimizi ve psikanaliz hakkındaki Türkçe yazıları geliştirmeye çalışmaktayız.